Komunikacija i kultura online je besplatan elektronski naučni časopis. Cilj nam je da unapređujemo znanja iz oblasti lingvistike, književnosti, komunikacije, kulture, interkulturalnosti i srodnih disciplina. Informacije o uređivačkoj politici možete naći ovde. Redovni brojevi Komunikacije i kulture online izlaze jednom godišnje, poslednje nedelje decembra. Pre nego što novi broj časopisa izađe kao celina, moguć je i tzv. pre-publishing. Pored redovnih brojeva, Komunikacija i kultura online objavljuje i posebna tematska izdanja, samostalno ili u saradnji sa partnerima. Časopis se indeksira na sledećim međunarodnim listama: Scopus (https://www.scopus.com/sourceid/21100891825#tabs=0) ERIH PLUS (https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/periodical/info.action?id=488496); MIAR (http://miar.ub.edu/issn/2217-4257); CIRC (https://clasificacioncirc.es/ficha_revista?id=268508); MLA (https://www.mla.org/Publications/MLA-International-Bibliography). Radovi se šalju na komunikacija.i.kultura@gmail.com.
FOKUS – Forum za interkulturnu komunikaciju i Univerzitet u Beogradu – Fakultet za obrazovanje učitelja i vaspitača
RED ONIONS ARE CLEARLY PURPLE: COGNITIVE CONVENIENCE IN COLOR NAMING
The purpose of this paper is to describe the use of cognitive convenience in color naming and to find possible cognitive, physical, pragmatic, and logical reasons for such a phenomenon. By the term cognitive convenience, we mean the naming of or referring to objects of a certain color, for which their hue is not as important as their brightness, in which case, they might fall under another focal color. For example, in various languages, grapes are “white” and “black”, even though their real hue is usually a certain shade of green or purple. Along with a brief typological comparison of examples of cognitive convenience in unrelated languages, we report the results of a survey demonstrating that vagueness and brightness context influenced color naming, thus confirming our main hypotheses. We concluded that in conversation, the main criterion for choosing and identifying a referent of an NP with a color adjective—when the choice is based on color—is the proximity of its shade to the prototypical shade of the named color. In this process, contextual factors may affect the speaker’s and hearer’s preciseness. We claim that this phenomenon can be explained not only from a philosophical and pragmatic standpoint, but from an information-entropy standpoint as well. For an overall unifying theory, we will connect the informational entropy to the pragmatic notion of semantic vagueness and then inspect the overall choice of a fuzzy predicate logic that is able to incorporate such references.
Sva prava zadržana (c) 2024 Komunikacija i kultura online http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
NORMALNE NETEČNOSTI U DJEČJEM PRIPOVIJEDANJU: POVEZANOST PONAVLJANJA I SAMOISPRAVLJANJA S DOBI
U središtu su ovog rada netečnosti u pripovijedanju djece urednoga govornog i jezičnog razvoja. Netečnosti, kao dominantna pojava u spontanoj komunikaciji, uključuju prekide unutar riječi ili fraze, stanke, ponavljanje, ponovno započinjanje prekinutih rečenica ili riječi, produžavanje vokala i poštapalice. Različiti autori zamijetili su promjene u učestalosti netečnosti općenito te učestalosti određenih vrsta netečnosti kroz dob. Smatraju da se s dobi ne mijenja učestalost netečnosti koje pripadaju odugovlačenjima (primjerice, ponavljanja), dok se mijenja učestalost netečnosti koje pripadaju revizijama (primjerice, samoispravljanja). Cilj je ovog istraživanja ustanoviti postoji li u pripovijedanju djece predškolske i rane školske dobi povezanost dobi te a. ukupnog udjela netečnosti i b. zasebnih vrsta netečnosti. Unutar dviju nadređenih kategorija netečnosti proučit će se ponavljanja te samoispravljanja. Rezultati istraživanja pokazuju da ukupan broj praćenih netečnosti u govoru nije povezan s dobi, ali je prosječan broj praćenih netečnosti po komunikacijskoj jedinici s njom pozitivno povezan. Odnos se dobi i različitih vrsta praćenih netečnosti razlikuje. Dok prosječan broj ponavljanja po komunikacijskoj jedinici ne pokazuje povezanost s dobi, prosječan je broj samoispravljanja s njom nisko pozitivno povezan. Ovo je istraživanje pokazalo da i u praćenju kasnijeg jezičnog razvoja (djece školske dobi), posebice na zahtjevnim jezičnim zadatcima kao što je pripovijedanje, možemo uočiti kako se učestalost netečnosti povećava s dobi, ali tako da učestalost netečnosti koja pripada odugovlačenjima ne raste, za razliku od netečnosti koje pripadaju revizijama.
O ŽIVOTU U JAPANSKOM I SRPSKOM JEZIKU – PRILOG ISPITIVANJU KULTURNIH KONCEPATA I SINONIMA U NASTAVI STRANOG JEZIKA
Japanske reči kao što su 生活 seikatsu, 人生 jinsei, 命 inochi, s jedne strane, i 生きる ikiru, 住む sumu, 暮らす kurasu, s druge strane, učenicima deluju sinonimne, jer se prevode istim srpskim rečima – život, tj. živeti, dok na osnovu primera upotrebe vidimo da se njima sasvim drugačije parceliše semantički prostor rezervisan za koncept ŽIVOT u odnosu na srpski, kao i da tu razliku nije lako uočiti iz dostupnih rečnika. Stoga je cilj rada da ukaže na važnost preciziranja semantičke organizacije bliskoznačnica u jednom jeziku, kao i na mogućnost transfera kulturnih vrednosti iz maternjeg u ciljni jezik u procesu učenja. Metodologija uključuje rečničku analizu semantičkih opsega i konotacija ključnih termina vezanih za život u japanskom i srpskom, i delom engleskom jeziku, i njihovo kvantitativno poređenje uz pomoć jezičkog korpusa japanskog jezika BCCWJ. Sledi kvalitativna analiza učeničkih eseja nastalih u okviru projekta pod nazivom „Zemlja u kojoj se lako živi“, koja je otkrila da učenici iz Srbije preslikavaju srpske kulturne vrednosti u ciljnom, japanskom jeziku, ponekad na neadekvatan način, kao i da ne uočavaju specifične vrednosti u japanskom. U zaključku se ističe da je temeljno razumevanje kulturnih koncepata i semantičkog opsega pojedinačnih leksema kojima se oni reprezentuju ključno za efikasnu nastavu stranih jezika.
GENERATING CAPABILITIES AND CULTURAL DOMINANTS OF TEXTS – “CULTURAL CAPITAL” IN THE SEMIOSPHERE
The study is based on the idea of Bassnett and Lefevere about texts as “a cultural capital.” They have reproducibility, prevalence, frequency and recognition in the cultural semiosphere and ensure the sustainability of culture for a long time. For us, an important property of these texts is their reproducibility in culture. The historical fact about the death of Zhoshy Khan belongs to the most important texts of Turkic and Kazakh culture, which over the course of seven centuries regularly generates texts of various semiotic natures – verbal (legends, poems) and non-verbal, multimodal (ballet, animated film, symphony). The correlation between the signified of the original text and secondary texts can be complete or partial. Cultural dominants play an important role in the correlation of signified, i.e., elements of the signified – characters, storyline, artifacts, etc. In the text we are studying, the most recognizable cultural dominant is the character of Aksak kulan (‘lame kulan’), the intertextual nature of which is most clearly represented in the poem by Olzhas Suleymenov. The lame kulan is a hypersign containing symbols, allusions, cultural codes and thereby supporting the viability of the text-cultural capital.
IS THERE AGEISM IN CROATIAN PRINT MEDIA? CRITICAL DISCOURSE ANALYSIS OF MEDIA DISCOURSE
In societies where inter- and transgenerational transfer of family stories and histories, knowledge and customs, as well as intergenerational bonding have been reduced due to a nuclear family lifestyle and where various age groups do not share their everyday life experiences, media, both traditional and modern, are often an important source of information about all age groups. However, they often, deliberately or not, create an unfavorable public perception of a natural process of growing old, while youth is usually enthroned. Ageism is a term denoting discrimination of a person whose capabilities, mental capacities, knowledge, skills and social position are assessed and judged solely against their age, regardless of their individual traits. Drawing on critical discourse analysis framework, in this paper we dealt with age-related examples collected from Croatian print media issued in the course of one month to establish how people past age of 65 were referred to and discursively represented and in which roles they appeared in texts. In order to provide a multi-axis perspective, a special focus was given to the examples at the intersection of age and other determinants of discrimination. Having collected and analyzed all the articles we can conclude that overt ageism transmitted via language is rather rare; however, there is latent ageism in representing older people in a limited number of contexts where they are not active participants in their lives, but passive recipients of aid, frail, sick, poor and often exposed to violence.
The paper discusses the pragmatical aspects of memes related to classical music. In the introductory section, it deals with the key concepts of memes, internet memes, multimodality, pragmatics, internet pragmatics and speech acts, and gives an overview of previous and current research in the field. The central section of the paper starts with the description of the corpus used for the research. After that, the concept of classical music memes is defined and the memes are classified into types, on the basis of their structure and content. In the subsection that follows, each of the types is presented through examples and pragmatically analysed. The final section of the paper contains conclusions based on the research results.
EPISTOLARY GENRE IN KAZAKH AND TURKISH LITERATURE
The relevance of the study lies in the fact that in modern literary studies, the genesis and the process of development of epistolary literature are rather neglected. The purpose of this study is to investigate the epistolary genre in Kazakh and Turkish literature and why it attracts modern readers. Methods such as synthesis, analogy, deduction, and comparative, system, logical, and content analyses were employed in the study. The paper considers the definition of the epistolary genre, discusses the main features of letters, theoretical specifics, and approaches to its application in modern literary studies. The study examines the development of the genre of epistolary prose in Kazakh and Turkish literature; by comparison, the works of world literature are considered. An overview is provided of research papers in global literary studies that explore the questions of the epistolary genre and its application in works of fiction. It is shown that in both Kazakh and Turkish literature, letters are used to discuss feelings and reflections, human psychology, and social problems. The study of the development of the epistolary genre in both countries shows that it developed in parallel. In the works considered, the thoughts and communication of the main characters expressed in letters are sincere and open and reflect the identity, culture, and flavour of the people. The purpose was achieved: the concept of the epistolary genre was defined, its features in the modern context were revealed, its use in Kazakh and Turkish literature was analysed, and a review of world literature was conducted. The study's practical significance lies in its ability to use the main provisions and conclusions of the analysed material to conduct classes in literary studies, linguistics, and literary history related to the epistolary genre.
RENDERING MISSPELLING OF THE CLASSICAL NAMES IN THE RUSSIAN TRANSLATIONS OF A MIDSUMMER NIGHT’S DREAM
The article studies misspelled names from the interlude Pyramus and Thisbe which is part of A Midsummer Night’s Dream (hereafter MND). 10 translations, presenting all the names under examination, incorporated 48 equivalents. The research will argue that the translators of MND into Russian prioritized rendering the allusions to the misspelled forms of the names of the classical characters. The names from every translation were studied in terms of expressing the allusions, shown as received interpretation in the annotated editions followed by examining the rendered misspelled forms. The hypothesis is confirmed: the allusions were rendered in the majority of the translations. This component was provided in 41 Russian equivalents, while the misspelled forms were found in 28 Russian equivalents. The translation done by Lozinsky was acknowledged as the only one containing adequate equivalents for the complete set of the names under research.
THE EMBODIMENT OF TRAUMA: KAFKA IN TANGIER BY MUḤAMMAD SA‘ĪD ḤĞĪWIĞ
In recent decades, Arab authors have explored traumatic events and the consequences of collective trauma on people, underscoring how these provoke imperceptible or ignored disturbances and changes in behaviour and attitudes, as well as analysing how repressive political systems concur in undermining identity. A special side of this mechanism is the effects of trauma on the body, the only concrete thing people possess. Therefore, alienation and transformation of the body have become more prevalent in the literature as symbols of individual and collective disturbances, whereas the act of writing functions as a remedy. It is not strange, therefore, that Kafka’s Die Verwandlung (The Metamorphosis, 1915) has attracted the interest of Arab writers, as it represents how the body responds in a society where an individual does not find its place. From this perspective, I discuss the novel Kāfkā fī Ṭanğa (2019) by Moroccan writer Muḥammad Sa‘īd Ḥğīwğ exploring how themes of transformation, alienation and power have transitioned from The Metamorphosis to a contemporary Arab novel, positioning these themes as the current expression in Moroccan literature.
FAVOLANDO AL TELEFONO: IL GERUNDIO ITALIANO NELLE TRADUZIONI SLAVE MERIDIONALI DELLE FAVOLE AL TELEFONO DI GIANNI RODARI
Lo scopo dello studio è quello di analizzare i traducenti dei gerundi italiani nelle traduzioni slave meridionali delle Favole al telefono di Gianni Rodari. All’analisi semantica dei gerundi italiani segue l’analisi morfologica dei loro traducenti, l’analisi aspettuale dei traducenti delle perifrasi gerundive e l’analisi sintattico-semantica dei traducenti delle frasi implicite gerundive. Nelle Favole appaiono solo i gerundi italiani presenti; semanticamente, prevalgono i gerundi di accompagnamento, seguiti dai gerundi temporali, modali, perifrastici e causali (gli altri tipi sono rari). Dal punto di vista morfologico, ai gerundi italiani nelle traduzioni slovena e bulgara corrispondono soprattutto le forme verbali finite, seguite dai gerundi, mentre nelle traduzioni croata, serba e macedone l’ordine dei traducenti è invertito. Le perifrasi gerundive, pur avendo un valore progressivo o continuativo, sono state tradotte – in tutte le traduzioni analizzate – con verbi imperfettivi e perfettivi (cfr. il cambiamento dell’ottica aspettuale). Tra i traducenti delle frasi gerundive nella traduzione slovena prevalgono le frasi coordinate (copulative), seguite dalle frasi subordinate, frasi gerundive e da altre strutture; nella traduzione bulgara prevalgono le frasi subordinate (con la congiunzione polisemica като), seguite dalle frasi coordinate (copulative) e gerundive. Lo status traduttivo delle frasi gerundive nelle traduzioni slovena e bulgara risente probabilmente della loro bassa frequenza e marcatezza stilistica (soprattutto rispetto alle frasi gerundive italiane). I traducenti dominanti delle frasi gerundive nelle traduzioni croata, serba e macedone sono le frasi implicite con avverbi verbali, probabilmente grazie alla loro relativa somiglianza con le frasi gerundive italiane; gli altri traducenti frequenti sono le frasi coordinate (copulative) e subordinate.
THE INTERACTION OF PERSONALITY AND COMPETENCE IN THE PROCESS OF COMPLEX (BUSINESS) DECISION-MAKING
This pilot study focused on the analysis of the decision-making process within a business context, examining the relationship between decision-making styles and individuals' personality traits. The aim of this paper is to provide deeper insights into the dynamics of workplace decision-making and to explore how the Big Five personality traits influence dominant decision-making styles. Preliminary results suggest that decision-making styles are not solely a consequence of one's job position, indicating that they are also, to some extent, shaped by individual personal characteristics. Although no statistically significant difference in decision-making styles were observed across various hierarchical positions within organisations, particularly in roles involving complex business decisions, data analysis reveals significant correlations between specific decision-making styles and personality traits. Despite certain discrepancies compared to previous studies, this research offers valuable insights into the organisational decision-making process, highlighting the complexity of the interaction between decision-making styles and personality traits. This study thus provides a foundation for the main study and for developing strategies to enhance decision-making processes in business environments.
UNITY AND CONFLICT OF BINARY OPPOSITION IN THE STRUCTURE OF A LITERARY TEXT
In contemporary linguistic discourse, there's a growing fascination with exploring narrative binary oppositions in literary works. This study delves into the main binary pairs like «nature-man», «tradition-modernisation», «past-present», «good-evil», «individualism-collectivism» within Kazakh fiction, employing methodologies such as generalization, content analysis, and structural-semiotic analysis. These oppositions not only signify conflict but also complement each other within the narrative. The focus lies on how authors craft and convey contrasts, shaping the text's structure. Through diverse literary works, the research unveils key characteristics of binary oppositions in Kazakh literature, demonstrating their adaptability across genres and integration with socio-cultural and historical elements. The analysis uncovers artistic motifs and images associated with binary oppositions, offering insights into their representation within Kazakh creative expressions. The findings are relevant for scholars exploring binary oppositions in artistic works and specialists in semiotics, linguistics, literary studies, and cultural studies.
NARATIVNE SUBVERZIJE ROMANA SJEĆANJA NA NERAZVIJENOST EDMUNDA DESNOESA U ISTOIMENOM FILMU TOMÃSA GUTIÉRREZA ALEE
Rad analizira narativne strategije i subverzije u filmu Sjećanja na nerazvijenost kubanskog redatelja Tomása Gutiérreza Alee iz 1968. koji je ekranizacija istoimenog romana Edmunda Desnoesa iz 1965., radnjom i vremenom smještenog na Kubu 1962., godine koja je obilježila vrhunac Hladnog rata zbog kubanske raketne krize i nuklearne opasnosti koja je prijetila svijetu. Premda su obojica autora, Alea i Desnoes ostali na Kubi i nakon završetka Revolucije 1959., njihovi su pogledi i perspektive u bitnome različite. Desnoes se u romanu koji ima autoreferentni iskaz prepoznaje kao intelektualac zapadnjačkog tipa za kojeg nema mjesta u doktrini socijalističkog realizma, dok Alea subverzijama spram oba dominantna ideološko kulturna bloka (zapadni i sovjetski model) uspijeva ispoljiti i autorski i angažirani iskaz koji je anomalija u kontekstu doktrinarnog soc- realizma. Rad će pokazati kako je Alea kroz narativne subverzije spram Desnoesovog romana u filmu u isto vrijeme razotkrio i skrio višestruke socio-ideološke slojeve vezane uz kontekst socijalizma, Zapada, Istoka i pozicije intelektualca u njima.
COMBINATORIAL POSSIBILITIES AND MEANINGS OF THE SPLINTER -stagram (â† Instagram) IN NEW ENGLISH LEXICAL BLENDS
The paper aims at investigating the combinatorial possibilities (and preferences, if any) of the final splinter -stagram (extracted from Instagram) as well as its meanings in new English lexical blends, as it is not unusual for this type of formative to develop new senses due to repeated blending with various other (parts of) words. To achieve these aims, a collection of 194 two-member blends whose right-hand element is the splinter -stagram was qualitatively and quantitatively analyzed. The formal analysis has shown that -stagram can be added both to full words and other splinters, with the former being strongly preferred to the latter. It has also been shown that -stagram has a strong preference for being blended with simplex instead of complex words, which mostly belong to the morphosyntactic class of nouns. The semantic analysis of the collected blends, most of which denote the names of (popular) Instagram hashtags or accounts, has indicated that -stagram retains the meaning of its etymon in the vast majority of the blends, though there is some residue of blends in which it shows a slight semantic variation from the original word.
RITUALNE GRUPE („LOŽE„) DIMITRIJA MITRINOVIĆA
U istraživanju rada Dimitrija Mitrinovića (1887-1953) poznato je da je u krugu svojih najužih učenika formirao manje i tajne grupe koje su bile posvećene različitim psihološkim i duhovnim vežbanjima. Nov materijal iz zaostavštine Fondacije Nova Atlantida otkriva nepoznate detalje, vezane prvenstveno za period četrdesetih i pedesetih godina. Najuži krug učenika imao je milenaristička očekivanja bliska nju ejdžu, a u očekivanju te svetske promene Mitrinović je imao ključnu ulogu doživljen kao guru i kao učitelj sa svetskom misijom. U grupi su ezoterične prakse imale veliku ulogu (meditacije, stvaranje kolektivne svesti, „podizanje svesti„). Posebno se izdvaja to da je Mitrinović formirao prave ritualne grupe („lože„) koje su strukturom, terminologijom, kao i samom formom i simbolikom obreda imitirale masonske. Sadržaj ovih obreda je koliko ezoteričan, toliko i ritualizacija Mitrinovićevih društvenih i političkih ideja (socijalna država, britanski mesijanizam, stvaranje senata). Ovu pojavu treba razumeti u kontekstu „alternative„ ili „progresivnog andergraunda„ koji se proteže od poznog 19.v do međuratnog perioda, u kom se politika spaja sa novom psihologijom, avangardnom umetnošću, vegetarijanstvom i sličnim kretanjima, a i same političke tendencije se opiru današnjim klasifikacijama (socijalizam, komunizam, fašizam, liberalizam). Otuda oko Mitrinovića, u širem ili užem krugu, ili u obrednim grupama, srećemo neka važna imena britanskog društvenog života, što pokazuje da i ove pojave treba uzeti kao sastavni deo kulturne i intelektualne istorije.
KECMANOVIĆ I DE LORIZON: MAJKA U SAVREMENOM ROMANU
U proteklom vijeku mogu se posmatrati velike promjene društvenih odnosa, a posebno porodičnih uloga. Umjetnost, a posebno književnost, je uvijek bila izvrstan indikator ovih promjena. Književnost nam pokazuje da je uloga žene kroz istoriju bila obilježena prije svega njenom porodičnom ulogom majke i supruge. Izlaskom žene iz porodičnog kruga i ulaskom u društvo mijenja se i njena uloga. Ovaj rad ima za cilj da istraži kakav je pogled savremene književnosti, a posebno savremenog romana, na ulogu žene u današnjem svijetu. Kao korpus za analizu uzeta su dva zapažena savremena romana sa njemačkog i srpskog govornog područja: Knjiga krvi Kima de Lorizona i Kad đavoli polete Vladimira Kecmanovića. Postupcima analize i komparacije dolazi se do zaključka da oba romana vide ženu kao ključni faktor, kako u političkom, tako i u metaforičnom smislu, u rješavanju postojećih problema u svijetu.
DEFINING THE PODCAST ECOSYSTEM IN TURKEY AND SERBIA THROUGH LISTENER HABITS
The topic of podcasting has been analyzed from different perspectives in academic studies, mainly in developed countries such as the USA, UK, Australia, Canada, and some European countries. However, this is different for developing countries such as Serbia and Turkey. The reason for including these countries in this study is the limited number of academic studies on podcasting in countries like Serbia and Turkey. This study uses a quantitative approach and surveys Serbian and Turkish podcast listeners to examine their tendencies toward the podcast ecosystem. According to the data collected from 923 podcast listeners, podcasting in Serbia continues to be part of the visual culture on digital platforms, while in Turkey, podcast environments have been adopted by listeners. In addition, podcasts in Serbia are much longer than those in Turkey. However, Serbian listeners are more demographically diverse than Turkish listeners, and podcasting has been found to reach a wider audience in Serbia.
STILSKA SREDSTVA ZA PRENOŠENJE PIRANDELOVE POETIKE HUMORIZMA U PREVODIMA ROMANA POKOJNI MATIJA PASKAL
Predmet analize u ovom radu biće stilska sredstva koja su autori različitih prevoda Pirandelovog romana Pokojni Matija Paskal koristili kako bi preneli piščevu poetiku humorizma kao prevodilačku determinantu dela ostvarenu u izvorniku specifičnim stilskim elementima. Primenujući postupak analize od „ciljnog ka izvornom tekstu„, usmerili smo se na to da pokažemo na koji način su prevodioci, na različitim mestima u delu kompenzovali neprevodivu višeslojnost izvornika kroz upotrebu odgovarajućih stilskih sredstava. U ovom radu analiziraćemo prevode sa stanovišta učestalosti korišćenja idioma (frazeologizma) kao karakterističnih izraza koji odlikuju određeni jezik ili određeni leksički segment a koja su kao stilska sredstva kompenzacije u pojedinim slučajevima bila neodvojiva od turcizama, odnosno dijalektalizama/lokalizama. Osim funkcije transpozicije poetike humorizma, idiomi u prevodima ključni su za određivanje orijentisanosti prevoda prema izvornoj ili ciljnoj kulturi. Pitanje podomaćivanja odnosno postranjivanja prevoda vezuje se za kapacitet recepcije u ciljnoj kulturi, ali i za odabir odgovarajuće prevodilačke strategije u smislu odluke o izvorno ili ciljno orijentisanom prevodu. Analiza idioma u različitim prevodima pokazala je da su prevodi bliži vremenu nastanka izvornika bili bliži izvornoj a udaljeniji od ciljne kulture, što je opovrglo Bermanovu hipotezu o novim prevodima (Retranslation Hypothesis), po kojoj su prevodi vremenski bliži izvorniku okrenuti prema ciljnoj kulturi, a oni vremenski udaljeniji okrenuti prema izvornoj kulturi.
SLIKA MUŠKARCA I ŽENE U TELEVIZIJSKIM REKLAMNIM PORUKAMA U SRBIJI
Cilj ovog rada je analiza rodnih stereotipa u televizijskim reklamama, sa posebnim osvrtom na reklamne poruke za finansijske i kozmetičke proizvode, emitovanim 2016. i 2021. godine na pet televizijskih kanala u Srbiji. Rezultati istraživanja pokazuju da su rodni stereotipi u televizijskim reklamama i dalje prisutni. Žene su predstavljene u tradicionalnim ulogama majki i domaćica. Muškarci su prikazani kao autoriteti i stručnjaci, a žene kao bespomoćni i lakomisleni, ali istovremeno zahvalni i zadovoljni korisnici reklamiranih proizvoda. U reklamama za kozmetičke proizvode gojaznost i starenje su neprihvatljivi, a fizička lepota imperativ. U reklamnim porukama za finansijske proizvode gotovo uvek je muškarac akter koji promoviše banku, dok je žena u ulozi bankarskog službenika. Primećeno je i prisustvo nestereotipnih reklama, ali je broj takvih reklama suviše mali da bi se moglo govoriti o značajnoj promeni. Takođe je analizirano prisustvo muškog, odnosno ženskog glasa u ulozi tzv. nevidljivog naratora u reklamnim porukama u potkorpusu reklama iz 2021. Rezultati te analize pokazuju da i dalje dominira muški glas u odnosu na ženski, iako je ta razlika neznatna.
BROJ 一/YI (JEDAN) U KINESKOM JEZIKU I NJEGOVO TEMPORALNO ZNAČENJE
Ovaj rad se bavi korpusnom analizom semantičkog i gramatičkog značenja broja 一/YI („jedan„) u konstrukciji „YI + gl.„. Pretpostavlja se da YI u različitim jezičkim formama, zbog složenosti procesa gramatikalizacije, ispoljava jedinstveno gramatičko svojstvo. Analiza je pokazala da je priloška upotreba YI u predikatu zavisne klauze polipredikativnog kompleksa tipa „YI + P1, P2„ mnogo rasprostranjenija nego u predikatu nezavisne rečenice. Pritom, YI u prvom slučaju ima funkciju označavanja taksisa anteriornosti, dok u drugom slučaju vrši aspektualnu modifikaciju glagola, izražavajući značenje kratkotrajnog ili jednokratnog izvršenja radnje. Na kraju, poređenjem prevodnog ekvivalenta konstrukcije „YI + gl.„ u srpskom jeziku, još jednom se potvrđuje kategorijalno temporalno značenje YI u savremenom kineskom jeziku.
THE (D)EVIL–S PORTRAYAL IN HOLLYWOOD CINEMA AND TELEVISION: INVESTIGATING THE SOCIO-CULTURAL CONTEXT THROUGH POPULAR PRODUCTIONS
This study investigates the portrayal of the devil in selected Hollywood movies and TV shows, exploring the link between these representations and their corresponding socio-cultural contexts. Five main productions and several background productions were analyzed using methodological triangulation, combining qualitative and quantitative content analysis techniques to uncover trends and patterns in narrative themes and visual elements. Findings highlight the insights of this method in uncovering connections between devil portrayals in media and contemporary social issues, events, and trends. The analysis revealed common patterns and trends, as well as unique combinations characterizing each movie or TV show–s representation of the devil. This research contributes to a deeper understanding of the relationship between media portrayals of the devil and socio-cultural context, offering valuable insights for scholars, media practitioners, and audiences.
JEZIČKI IZAZOVI DIJAHRONIJSKOG PREVODA NISKOG DIFERENCIJALA NA PRIMERU PREVODA HOLBERGOVIH KOMEDIJA NA SRPSKI JEZIK
U radu se analiziraju pojave na različitim nivoima jezičke strukture u šest izabranih komedija L. Holberga sa ciljem da se uoče različiti stepeni izazova u njihovom prevodu na srpski jezik. Reč je naime o tzv. dijahronijskom interlingvalnom prevodu sa vremenskom distancom od 300 godina između teksta originala i teksta prevoda. Zbog toga ovo nazivamo dijahronijskim prevodom niskog diferencijala koji podrazumeva naročite izazove s obzirom na to da jezik originala i jezik prevoda potiču iz dve različite, ali bliske epohe razvoja. Time se usložnjava filološki rad neophodan u pretprevodnoj analizi (fazi analize teksta originala) s obzirom na to da je jezik originala u jednoj meri dovoljno savremen da prevodilac ne posumnja na određene stilske ili značenjske razlike. U radu se analiziraju formalni (ortografski i tipografski) izazovi, te gramatički i leksički, kojima je posvećena posebna pažnja s obzirom na različite stepene arhaičnosti leksičkog fonda.
GLAGOL GÃ… ÖVER U SAVREMENOM ŠVEDSKOM JEZIKU
U radu ispitujemo glagol s partikulom gå över u savremenom švedskom jeziku u cilju ustanovljavanja i sistematizovanog predstavljanja opsega njegovih značenja, budući da sistemi definicija značenja ovog glagola u jednojezičnim rečnicima savremenog švedskog jezika u ovaj opseg uobičajeno ne pružaju celovit i sistematičan uvid. Značenja glagola gå över identifikujemo analizirajući dve stotine izvornih švedskih iskaza, ispitujući istovremeno koji njihovi sintaksičko-semantički elementi igraju ulogu u manifestovanju datih značenja. Utvrđujemo da glagol gå över ima širok i kompleksan opseg značenja, koji predstavljamo kao značenjski sistem s ishodištem u samokretanju čoveka u fizičkom prostoru. U osvrtu na prevodne ekvivalente analiziranih švedskih iskaza utvrđujemo i srpske prevodne ekvivalente glagola gå över, posvećujući pritom naročitu pažnju ustanovljavanju sličnosti i razlika između semantičkih opsega švedskog glagola gå över i srpskog glagola preći kao njegovog primarnog prevodnog ekvivalenta.
Hronika okruglog stola "Jezik medija danas” održanog 28. novembra 2022. godine
BRANISLAV IVANOVIĆ: TIPOLOGIJA FRAZEOLOŠKIH KOMPONENATA U NEMAČKOM JEZIKU. BEOGRAD: FOKUS - FORUM ZA INTERKULTURNU KOMUNIKACIJU, 2023, 284 STR.
CHARLENE ELLIOTT AND JOSH GREENBERG (EDS.), COMMUNICATION AND HEALTH: MEDIA, MARKETING AND RISK. SINGAPORE: PALGRAVE MACMILLAN, 2022, 344 PP.